11 نوامبر 2023 - حتی زمانی که استفاده از داروی دیابت سماگلوتید به دلیل توانایی آن در کمک به افراد برای کاهش سطح گلوکز و مدیریت بهتر وزن، محبوبیت بیشتری پیدا کرد، یک عارضه جانبی بالقوه همچنان باعث توقف پزشکان و بیماران شد: کاهش بینایی.

اکنون یک مرور جدید بر داده های دنیای واقعی، مقداری اخبار اطمینان بخش ارائه داده است. به نظر می رسد اکثر افرادی که سماگلوتاید مصرف می کنند، به رتینوپاتی دیابتی مبتلا نمی شوند یا چنانچه در حال حاضر به رتینوپاتی دیابتی مبتلا هستند، وخیم تر شدن این بیماری چشمی را تجربه نمی کنند. این مطالعه این هفته در AAO 2023، صد و بیست و هفتمین نشست سالانه آکادمی چشم پزشکی آمریکا ارائه خواهد شد.

محقق ارشد این تحقیق، دکتر Zeeshan Haq، از Retina Consultants از مینه سوتا، گفت: تحقیقات بیشتر در حال حاضر حائز اهمیت است زیراسازمان غذا و داروی آمریکا اخیراً استفاده از سماگلوتاید را به عنوان یک داروی کاهش وزن تایید کرده است. چشم پزشکان برای اطلاع از دستورالعمل های غربالگری، برنامه های نظارت و مشاوره با بیمار به داده های بیشتری نیاز دارند.

رتینوپاتی دیابتی، یک بیماری چشمی است که می تواند باعث از دست دادن بینایی و نابینایی در افراد مبتلا به دیابت شود. این بیماری زمانی اتفاق می افتد که سطح قند خون بالا به رگ های خونی پشت چشم آسیب می رساند. سماگلوتید به طور موثر قند خون را کاهش می دهد، اشتها را کاهش می دهد و باعث تخلیه کندتر معده می شود، به طوری که فرد سریعتر احساس سیری می کند.

اما اثربخشی سماگلوتید در ایجاد افت ناگهانی قند خون که به عنوان سطح گلوکز نیز شناخته می شود، دلیلی برای نگرانی است. مطالعات قبلی ارتباطی بین بهبود سریع در کنترل گلوکز و خطر بدتر شدن رتینوپاتی دیابتی پیدا کرده اند. در حالی که افزایش خطر موقتی است و اغلب با پروتکل های درمانی فعلی قابل کنترل است، این پارادوکس توجه چشم پزشکان را جلب کرده است.

برای کسب اطلاعات بیشتر، محققان از پایگاهIRIS® Registry (تحقیق هوشمند در بینایی) برای ارزیابی داده های بیش از 48000 بزرگسال مبتلا به دیابت نوع 2 که با سماگلوتید تزریقی درمان شده بودند، استفاده کردند. این افراد بین 51 تا 75 سال سن داشتند و بین سال های 2013 تا 2021 تحت درمان با این دارو قرار گرفته بودند.

پس از دو سال درمان:

· تنها 2.2 درصد از چشم‌هایی که رتینوپاتی دیابتی نداشتند، یا پس‌زمینه ای از این بیماری داشتند، بدتر شدن رتینوپاتی دیابتی را تجربه کردند.

· در چشمان مبتلا به بیماری چشمی دیابتی در مراحل اولیه (رتینوپاتی دیابتی غیر پرولیفراتیو خفیف یا متوسط)، 3.5 درصد از چشم ها بدتر شدن رتینوپاتی دیابتی را نشان دادند.

· نزدیک به 60 درصد از چشمان مبتلا به بیماری پیشرفته (رتینوپاتی دیابتی غیر پرولیفراتیو یا پرولیفراتیو شدید) بهبودی را در رتینوپاتی دیابتی خود تجربه کردند.

دکتر Haq، گفت: که اگرچه نتایج این مطالعه برای افراد مبتلا به دیابت که تمایل دارند از سماگلوتید برای کاهش وزن و سایر مزایای سلامتی آن استفاده کنند، امیدوار کننده است، اما قطعاً به تحقیقات بیشتری نیاز داریم.

دکتر حق، گفت: این مطالعه دارای محدودیت های قابل توجهی از جمله طراحی مشاهده ای گذشته نگر، فقدان گروه کنترل، و عدم مقایسه ی وضعیت بیماری چشمی دیابتی قبل و بعد از شروع سماگلوتید است. به طور خاص، تاثیر شروع سماگلوتید بر پیامدهای کوتاه مدت و بلندمدت در بیماران بالقوه پرخطر، مانند بیماران مبتلا به رتینوپاتی دیابتی غیرپرولیفراتیو یا پرولیفراتیو، باید بیشتر مورد بررسی قرار گیرد. در نهایت، بیماران دیابتی که قصد استفاده از سماگلوتاید را در نظر دارند باید با پزشک مراقبت های اولیه و متخصص چشم خود در مورد وضعیتشان مشورت کنند.

محققان در تلاشند تا در مورد اثرات طولانی مدت سماگلوتید بر رتینوپاتی دیابتی در افراد مبتلا به دیابت نوع 2 اطلاعات بیشتری کسب کنند. یک کارآزمایی بالینی آینده‌نگر به نام FOCUS در حال بررسی اثرات درازمدت سماگلوتاید علاوه بر سایر داروهای دیابت بر رتینوپاتی دیابتی است. انتظار می رود این مطالعه در فوریه 2027 به پایان برسد.

منبع:

https://medicaldialogues.in/ophthalmology/news/semaglutide-does-not-appear-to-worsen-diabetic-eye-disease-in-most-patients-new-study-suggests-120108